Urząd Gminy Tomice
ul. Wadowicka 51
34-100 Tomice
Godziny otwarcia:
poniedziałek: 8:00 - 16:00
wtorek-piątek: 7:00 - 15:00
Dane kontaktowe:
+48 33 823 35 98
gmina@tomice.pl
Tomice / Dla mieszkańca / Kultura / Zespoły artystyczne / Orkiestra dęta w Zygodowicach

Orkiestra dęta w Zygodowicach

HISTORIA ORKIESTRY DĘTEJ Z ZYGODOWIC

LATA 1945 – 1985

Jesienią 1945 roku z inicjatywy Henryka Świadka, a przy wsparciu Jana i Józefa Janusów oraz Andrzeja Garusa (członków wiejskiej kapeli) został stworzony zespół miejscowej Orkiestry Dętej. Za dokładną datę jego powstania należy przyjąć dzień 18 listopada 1945 rok. W Orkiestrze rozpoczynającej od podstaw swoją działalność pod batutą Bronisława Podgórnego z Tłuczani znaleźli się: Marian Kowalczyk, Józef Karamański, Kazimierz Garus, Władysław Mika, Stanisław Żmuda, Władysław Chudy, Jan Leszczyński, Tadeusz Garus, Franciszek Kot, Ferdynand Bałys, Andrzej Garus, Stanisław Foryciarz, Jan Janus, Jan Kwarciak. Wielu z nich, to członkowie młodzieżowych i b. konspiracyjnych organizacji, do niedawna, walczącej wsi.
O powstaniu Orkiestry pisał uczestnik tych wydarzeń Tadeusz Bałys w artykule „Śladami wspomnień” zamieszczonym w dwutygodniku gospodarczym „Wieści” (Nr 29-30 z 21-28 lipca 2002 r.) Henryk Świadek zakupił znaczną część instrumentów, opłacał naukę gry i udostępniał pomieszczenia na próby zespołu. Z grona „bardziej wprawionych” muzyków utworzono ludową kapelę kierowaną przez Czesława Cielebona z Radoczy. W kronikach zespołu odnotowano występy podczas procesji rezurekcyjnej w Woźnikach i akademii Kościuszkowskiej w Bachowicach (1946 r.), udział w manifestacjach na grobie lotników amerykańskich (1946 r., 1947 r.).
Orkiestra nosi krakowskie kaftany, spodnie, sukmany i rogatywki – szyte przez H. Świadka. W 1947 roku batutę przejmuje Czesław Cielebon z Radoczy. Zespół występuje podczas „majówek” gromadząc datki na elektryfikację wsi (1948 r.). Wówczas został zapoczątkowany piękny zwyczaj odwiedzania domostw z noworoczną „kolędą”. Liczącą 26 członków Orkiestrę kieruje teraz p. Marian Kowalczyk, przynosząc doświadczenia z gry w wojskowych zespołach muzycznych. Przez krótki czas Orkiestrę prowadzi Józef Karamański – także z wojskowym doświadczeniem. 1952 rok przynosi aresztowanie H. Świadka, zygodowickich działaczy PSL i rekwizycję instrumentów.
Odrodzony po trudnych latach uświetnia uroczystość 25-lecia pracy Mariana Stawowskiego (kierownik Szkoły – 1958 r.), pielgrzymki kalwaryjskie, kapłańskie, prymicje, wreszcie odsłonięcie tablicy ku czci organizatorów tajnego nauczania (1983 r.) i własne (1985 r.). Są to też początki nawiązania kontaktów z orkiestrą w Choczni.
Zespół od 1979 roku należy do Polskiego Związku Chórów i Orkiestr i działa w oparciu o środki GOK Tomice. W tym czasie przyjmowani młodzi muzycy są od podstaw uczeni przez Mariana Kowalczyka – kapelmistrza Orkiestry w l. 1948 – 1988 r.

LATA 1985 – 1995

Z Urzędu Gminy, poprzez GOK, Orkiestra otrzymuje środki na nowe umundurowanie, naprawy i zakup instrumentów, przygotowanie materiałów repertuarowych. Członkowie zespołu angażują się przy budowie miejscowego Domu Strażaka. W jego wnętrzu, wyposażonym z wydatną pomocą Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Bielsku-Białej, Orkiestra uzyskała salę do przeprowadzania prób (1986). Wcześniej biorą udział w żywieckich uroczystościach z okazji 40-lecia PRL. Swoim występem uświetniają również odsłonięcie tablicy ku czci majora Wł. Wiśniewskiego, kier. Szkoły w Tłuczani, organizatora tajnego nauczania podczas okupacji w rejonie wadowickim. W czerwcu 1989 roku funkcję kapelmistrza obejmuje p. Stanisław Mruczek, szkoli od podstaw młodych muzyków powiększając skład Orkiestry do 30 osób. Orkiestra bierze udział w obchodach 750-lecia wsi i parafii Woźniki (1989 r.).
Lata 1991-1994 znaczą się prestiżowymi występami na uroczystościach o charakterze międzynarodowym. Jako jeden z nielicznych w kraju amatorskich zespołów, posiadającym w swym repertuarze hymny krajów zachodnich, Orkiestra towarzyszy odsłonięciu Obelisku Lotników USA w Zygodowicach oraz corocznym uroczystościom (1991 r., 1992 r., 1994 r.) upamiętniającym zestrzelenie amerykańskiego samolotu nad Zygodowicami i śmierć lotników w dniu 13 września 1944 r., a także poświęceniu Domu Ludowego w Wyźrale z udziałem obywateli Holandii. W roku 1993 i 1995 Orkiestra podnosząc swój poziom muzyczny współpracuje z kapelmistrzami wojskowymi – mjr Aleksandrem Dębskim i por. Szymonem Piątkiem. Z ważniejszych imprez o charakterze lokalnym wymieńmy: 100-lecie Kółka Rolniczego w Radoczy, 50-lecie KGW w Zygodowicach, oddanie do użytku Domu Strażaka w Zygodowicach, przekazanie sztandarów OSP w Woźnikach i Bachowicach, Woj. Święto Ludowe (Wadowice – 1994 r.), Woj. Przegląd Orkiestr Dętych (1995 r.). W kolejne lata owocnej działalności zespół wkracza ze znacznym doświadczeniem, osiągnięciami i pewną renomą.
Za działalność artystyczną i organizacyjną społecznym ruchu muzycznym Zarząd Główny Polskiego Związku Chórów i Orkiestr Dętych nadał w 1995 r. Orkiestrze Dętej z Zygodowic Odznakę Honorową Złotą wnioskiem Nr 7062/III/95.
W sprawozdaniu z działalności Orkiestry złożonym z okazji jubileuszu 50-cio lecia pisał kapelmistrz p. Stanisław Mruczek: „…z ważniejszych wydarzeń, które należy także wymienić tym ostatnim dziesięcioleciu jest przekazanie w 1989 r. przez założyciela Orkiestry pana Henryka Świadka (własnoręcznym podpisem), na rzecz Orkiestry, wszystkich zakupionych przez siebie instrumentów (było ich ponad 20 sztuk), a także stroi krakowskich. W tych strojach Orkiestra występowała w pierwszych latach swojej działalności.
Za przykładem założyciela Orkiestry poszli pierwsi jej członkowie i zakupione przez siebie instrumenty darowali na rzecz Orkiestry, a byli to: Wiktor Władysław – przekazał altę Es, Bałys Ferdynand – kornet B, Karamański Leon – klarnet Es. Z częściowej wpłaty za instrumenty zrezygnowali na rzecz Orkiestry: Jan Leszczyński – klarnet B, Józef Karamański – kornet B, Stanisław Foryciarz – Bas F.
W ciągu 50-cio letniej działalności Orkiestry było wielu kolegów, którzy już odeszli do wieczności, a kiedyś tworzyli naszą historię. Wspominamy ś.p. Bronisława Podgórnego i Czesława Cielebona – kapelmistrzów; Andrzeja Garusa, Franciszka Kota, Jana Kwarciaka, Jana Janusa, Kazimierza Heroda, Władysława Mikę, Stefana Cichonia, Mieczysława Wołka, Karola Ankiela, Stanisława Srokosza, Andrzeja Srokosza, i z młodych Krzysztofa Zielińskiego i Lucjana Kowalczyka – muzyków. „Cześć ich pamięci”.

LATA 1995 – 2005

W tych dziesięcioleciu Orkiestra znacznie zwiększyła swój stan i liczy obecnie 50-ciu członków. Dbanie o jak najliczniejszy skład Orkiestry, a przede wszystkim zasilenie jej w młodych ludzi to jedno, a dbanie o odpowiedni poziom artystyczny to drugie. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że bez regularnie odbywanych prób, dodatkowych lekcji udzielanych od podstaw dzieciom i młodzieży przychodzących do Orkiestry się nie obędzie. I tak przez te kilkanaście ostatnich lat pracujemy. Ponadto w latach 90-tych korzystaliśmy z pomocy i doświadczenia kapelmistrzów wojskowych, najpierw mjr Aleksandra Dębskiego z Krakowa, a następnie por. Szymona Piątka również Krakowa. Kapelmistrz Stanisław Mruczek uczestniczył w dwóch kursach kapelmistrzów, a niedawno przyszły kapelmistrz Paweł Mruczek skończył 2-letnie studium kapelmistrzowskie w Nowym Sączu. Nie bez znaczenia jest też fakt, że młodzi członkowie są równocześnie uczniami szkół muzycznych i to na różnych szczeblach, obecnie jest ich 5-ciu. Miejmy nadzieję, że inni pójdą w ich ślady.
Przez te wszystkie lata, a było ich już 60, Orkiestra uczestniczyła w wielu uroczystościach strażackich i kościelnych w całej Gminie, a także poza jej granicami. Graliśmy w Bachowicach, Spytkowicach, Tłuczani, Czernichowie, Marcyporębie, Mucharzu, Stryszowie, Wadowicach, Inwałdzie, Frydrychowicach, Przybradzu, a nawet w Rzymie w 2003 r. W święto Bożego Ciała dzielimy się na trzy zespoły i jednocześnie gramy w Witanowicach, Woźnikach i Bachowicach.

W minionym dziesięcioleciu odeszli na wieczny spoczynek nasi drodzy koledzy: Aleksander Mruczek, Ferdynand Bałys, Ekspedyt Garus, Piotr Bałys i Marian Kowalczyk.
W sierpniu 1997 roku, niedługo po 100-leciu imienin zmarł nasz szacowny Założyciel Henryk Świadek – przeżył 100 lat, 10 miesięcy i 10 dni.
Ogromne znaczenie dla działalności społecznej ma zaangażowanie ludzi, jednak dla takiej organizacji jak Orkiestra finansowe wsparcie jest nieodzowne.
Dzięki środkom z Gminy Tomice poprzez Ośrodek Kultury Gminy Tomice, a także naszym sponsorom Orkiestra wzbogaciła się o nowe instrumenty muzyczne, mundury, wyposażenie sali prób. I tak m.in.:
– zakupiono 13 nowych instrumentów,
– uszyto 50 nowych mundurów i kamizelek, zakupiono 40 koszul,
– zakupiono 30 pulpitów do sali prób, zakupiono pulpity na instrumenty,
– pokryto coroczne koszty eksploatacji pomieszczeń,
– wypłacono wynagrodzenie dla kapelmistrza za naukę gry.
Do najważniejszych wydarzeń jakie zostały zapisane w kronice w ostatnim dziesięcioleciu możemy zaliczyć:
– w 1997 roku – obchody 100-lecia urodzi naszego założyciela Henryka Świadka i 25-cio lecia kapłaństwa ks. Proboszcza Czesława Małysy. W tym roku uczestniczyliśmy również w uroczystości przeniesienia Krzyża, upamiętniającego pacyfikację w czasie II-giej wojny światowej w Lgocie, do Muzeum Martyrologii Wsi Polskiej w Michniowie k. Kielc,
– w 1998 roku – graliśmy w czasie nawiedzenia Obrazu Matki Boskiej Jasnogórskiej w parafiach w Witanowicach, Tłuczani, Woźnikach i Bachowicach,
– w 1999 roku – uczestniczyliśmy w uroczystości konsekracji kościoła w Radoczy i (podobnie jak w innych latach) w spotkaniu pod pomnikiem „Lotników amerykańskich” w Zygodowicach,
– w 2000 roku – udział w przeglądzie orkiestr dętych w Nowym Sączu,
– w 2002 roku – dzięki wsparciu Rady Gminy i Wójta Pana Adama Kręciocha uszyte zostają nowe – zielone – mundury,
– 2003 roku – 18 maja wspólne występy z orkiestrami strażackimi na rynku w Wadowicach, wspólny koncert około 1000 muzyków pod batutą płk Balickiego z okazji 25-lecia pontyfikatu Ojca Świętego Jana Pawła II; we wrześniu wyjazd do Rzymu i wspólny koncert orkiestr w Castel Gandolfo i na Placu Świętego Piotra,
– w 2005 roku – graliśmy podczas uroczystej mszy żałobnej zorganizowanej w Wadowicach z związku z pogrzebem Ojca Świętego Jana Pawła II; 60-lecie Orkiestry Dętej z Zygodowic.

SKŁAD ORKIESTRY DĘTEJ W ZYGODOWICACH

Zarząd Orkiestry:

Mruczek Stanisław – kapelmistrz, Mruczek Paweł – z-ca kapelmistrza, Zieliński Andrzej – prezes, Mruczek Mirosław – sekretarz,
Kajdas Adam – gospodarz, Chudy Krzysztof – z-ca gospodarza, Mika Adam – członek zarządu

Na trąbkach grają:

Mruczek Stanisław, Mika Adam, Zieliński Andrzej, Witek Tadeusz, Wiktor Wiesław, Wójcik Stanisław, Wiktor Stanisław, Wilk Dariusz,
Pająk Zbigniew, Garus Mateusz, Mrowiec Adrian, Kochański Krzysztof

Na klarnecie grają:

Knapik Krzysztof, Kowalczyk Krzysztof, Piotr Mruczek, Kłaput Dariusz, Nowak Michał, Jaskiernia Marcelina, Pytel Grzegorz

Na fletach bocznych grają:

Zycha-Gurdek Adrianna, Zielińska Gabriela, Wilk Katarzyna

Na saksofonie grają:

Olesiński Jakub, Żmuda Marcin, Piórkowski Krzysztof, Kowalczyk Sławomir

Na tenorach grają:

Mruczek Paweł, Kot Robert, Wiktor Jerzy, Zieliński Jarosław, Wiktor Józef, Pająk Grzegorz

Na waltorniach grają:

Garus Michał, Dubel Kazimierz, Więsyk Przemysław

Na puzonach grają:

Kajdas Adam, Mruczek Daniel, Kłaput Seweryn, Chudy Marek

Na „basach” grają:

Mruczek Mirosław, Pierzchała Stanisław, Chudy Krzysztof, Srokosz Kazimierz

Na perkusji grają:

Woźniczka Marcin, Kajfasz Paweł, Piorun Rafał

Na werblach grają:

Mruczek Łukasz, Kowala Kinga, Pytel Partycja, Chudy Dariusz

Opracowanie: A.Zieliński, St.Mruczek –
„60 lat Orkiestry Dętej w Zygodowicach”